Bài tự luận · Bài 18
Dạng 3. Xác định mệnh đề kéo theo, mệnh đề đảo, hai mệnh đề tương đương Phương pháp giải: 1. Mệnh đề kéo theo - Mệnh đề "Nếu $P$ thì $Q$" được gọi là mệnh đề kéo theo, kí hiệu $P\Rightarrow Q$. Mệnh đề $P\Rightarrow Q$ chỉ sai khi $P$ đúng và $Q$ sai. - Nếu mệnh đề $P\Rightarrow Q$ đúng (định lí) thì ta nói: + $P$ là giả thiết, $Q$ là kết luận của định lí; + $P$ là điều kiện đủ để có $Q$; + $Q$ là điều kiện cần để có $P$. Chú ý: a) Mệnh đề $P\Rightarrow Q$ còn được phát biểu là "$P$ kéo theo $Q$" hoặc "Từ $P$ suy ra $Q$". b) Để xét tính đúng sai của mệnh đề $P\Rightarrow Q$, ta chỉ cần xét trường hợp $P$ đúng. Khi đó, nếu $Q$ đúng thì mệnh đề đúng, nếu $Q$ sai thì mệnh đề sai. 2. Mệnh đề đảo, hai mệnh đề tương đương - Mệnh đề đảo của mệnh đề kéo theo $P\Rightarrow Q$ là mệnh đề $Q\Rightarrow P$. Chú ý: Mệnh đề đảo của một mệnh đề đúng không nhất thiết là đúng. - Nếu cả hai mệnh đề $P\Rightarrow Q$ và $Q\Rightarrow P$ đều đúng thì ta nói $P$ và $Q$ là hai mệnh đề tương đương, kí hiệu là $P\Leftrightarrow Q$. - Khi đó, $P$ là điều kiện cần và đủ để có $Q$ (hay $Q$ là điều kiện cần và đủ để có $P$). Chú ý: Hai mệnh đề $P$ và $Q$ tương đương khi chúng cùng đúng hoặc cùng sai.
Bài tự luận Mệnh đề · Bài 18
a) $P$: "$a=b$"; $Q$: "$a^{2}=b^{2}$" ($a,b$ là hai số thực nào đó).
b) $P$: "Tứ giác $ABCD$ có hai đường chéo bằng nhau";
$Q$: "Tứ giác $ABCD$ là hình thang cân".
c) $P$: "Tam giác $ABC$ có hai góc bằng $45^{\circ}$", $Q$: "Tam giác $ABC$ vuông cân".
Xem lời giải
Lời giải
Phát biểu: "Với $a$ và $b$ là hai số thực nào đó, $a=b$ là điều kiện đủ để $a^{2}=b^{2}$" (hoặc "$a^{2}=b^{2}$ là điều kiện cần để $a=b$").
b) Ta có khi $Q$ đúng thì $P$ đúng. Do đó, mệnh đề $Q\Rightarrow P$ đúng.
Phát biểu: "Tứ giác $ABCD$ có hai đường chéo bằng nhau là điều kiện cần để nó là hình thang cân" (hoặc "Tứ giác $ABCD$ là hình thang cân là điều kiện đủ để nó có hai đường chéo bằng nhau").
c) $P$ và $Q$ là hai mệnh đề tương đương.
Phát biểu: "Để tam giác vuông cân, điều kiện cần và đủ là nó có hai góc bằng $45^{\circ}$".