BeedemyVào trang học

Lý thuyết Các khái niệm mở đầu về vectơ

Khái niệm vectơ — Kiến thức cần nhớ

1. Khái niệm vectơ

Cho đoạn thẳng $AB$. Nếu ta chọn điểm $A$ làm điểm đầu, điểm $B$ làm điểm cuối thì ta được đoạn thẳng $AB$ có hướng từ $A$ đến $B$. Đoạn thẳng có định hướng $AB$ được kí hiệu là $\overrightarrow{AB}$ và được gọi là vectơ $\overrightarrow{AB}$.

2. Kí hiệu, giá và độ dài của vectơ

- Vectơ có điểm đầu $A$, điểm cuối $B$ được kí hiệu là $\overrightarrow{AB}$, đọc là vectơ $\overrightarrow{AB}$
Hình minh họa: 2. Kí hiệu, giá và độ dài của vectơ

- Đường thẳng đi qua hai điểm $A$ và $B$ gọi là giá của vectơ $\overrightarrow{AB}$.
- Độ dài của đoạn thẳng $AB$ gọi là độ dài của vectơ $\overrightarrow{AB}$ và được kí hiệu là $\|\overrightarrow{AB}\|$. Như vậy ta có: $\|\overrightarrow{AB}\|=AB$.

3. Kí hiệu vectơ

Một vectơ khi không cần chỉ rõ điểm đầu và điểm cuối có thể viết là $\vec{a},\vec{b},\vec{x},\vec{y},\ldots$
Hình minh họa: 3. Kí hiệu vectơ

4. Vectơ đơn vị

Vectơ có độ dài bằng 1 gọi là vectơ đơn vị.

5. Hai vectơ cùng phương

Hai vectơ được gọi là cùng phương nếu giá của chúng song song hoặc trùng nhau.

6. Hai vectơ cùng hướng hoặc ngược hướng

Nếu hai vectơ cùng phương thì chúng chỉ có thể cùng hướng hoặc ngược hướng.

7. Điều kiện ba điểm thẳng hàng

Ba điểm phân biệt $A,B,C$ thẳng hàng khi và chỉ khi hai vectơ $\overrightarrow{AB}$ và $\overrightarrow{AC}$ cùng phương.

8. Hai vectơ bằng nhau

Hai vectơ $\vec{a}$ và $\vec{b}$ được gọi là bằng nhau nếu chúng cùng hướng và có cùng độ dài, kí hiệu $\vec{a}=\vec{b}$.

9. Hai vectơ đối nhau

Hai vectơ $\vec{a}$ và $\vec{b}$ được gọi là đối nhau nếu chúng ngược hướng và có cùng độ dài, kí hiệu $\vec{a}=-\vec{b}$. Khi đó, vectơ $\vec{b}$ được gọi là vectơ đối của vectơ $\vec{a}$.

10. Dựng vectơ bằng vectơ cho trước

Cho vectơ $\vec{a}$ và điểm $O$, ta luôn tìm được một điểm $A$ duy nhất sao cho: $\overrightarrow{OA}=\vec{a}$.

11. Vectơ-không

Với một điểm $A$ bất kì, ta quy ước có một vectơ đặc biệt mà điểm đầu và điểm cuối đều là $A$. Vectơ này được kí hiệu là $\overrightarrow{AA}$ và gọi là vectơ-không. Ta kí hiệu vectơ-không là $\vec{0}$. Như vậy $\vec{0}=\overrightarrow{AA}=\overrightarrow{BB}=\overrightarrow{CC}=\ldots$ với mọi điểm $A,B,C,\ldots$

12. Độ dài và hướng của vectơ-không

Vectơ-không có độ dài bằng 0 và cùng hướng với mọi vectơ.
Luyện tập chương này →