Bài tập nâng cao Ứng dụng hình học của tích phân · Bài 8
Trên bức tường cần trang trí một hình phẳng dạng parabol đỉnh $ S $ như hình vẽ, biết rằng $ SO $ $ =AB=4\,\,m $, $ O $ là trung điểm của $ AB $. Parabol được chia thành 3 phần để sơn ba màu khác nhau với mức chi phí: phần trên là phần kẻ sọc $ 140000 $ đồng/$ m ^ { 2 } $, phần giữa là phần hình quạt tâm $ O $ có bán kính $ 2\,\,m $ được tô đậm $ 150000 $ đồng/$ m ^ { 2 } $, phần còn lại $ 160000 $ đồng/$ m ^ { 2 } $. Tổng chi phí để sơn cả ba phần gần nhất với số nào sau đây?
Xem lời giải
Lời giải
Chọn hệ trục tọa độ như hình vẽ bên dưới
Ta có parabol có phương trình: $ y=4-x ^ { 2 } $ và cung tròn $ \overset ⌢ { A_{ 1 } B_{ 1 } } $ có phương trình $ y=\sqrt[] { 4-x ^ { 2 } } $.
Phương trình hoành độ giao điểm của 2 đường cong là $ 4-x ^ { 2 } =\sqrt[] { 4-x ^ { 2 } }\Rightarrow x=±\sqrt[] { 3 } $ (không tính $ x=±2 $). Do đó $ A_{ 1 } \left ( { -\sqrt[] { 3 };\,\,1 } \right ) $ và $ B_{ 1 } \left ( { \sqrt[] { 3 };\,\,1 } \right ) $.
Từ đó suy ra đường thẳng $ OA_{ 1 } $ và $ OB_{ 1 } $ lần lượt có phương trình $ y=-\frac { x } { \sqrt[] { 3 } };\,\,y=\frac { x } { \sqrt[] { 3 } } $.
Diện phần gạch sọc (phần đầu) là $ S_{ 1 } =\int _{ -\sqrt[] { 3 } }^{ \sqrt[] { 3 } } { \left ( { 4-x ^ { 2 } -\sqrt[] { 4-x ^ { 2 } } } \right ){ \rm{ d } }x } $.
Diện tích phần in đậm (phần giữa) là $ S_{ 2 } =\int _{ -\sqrt[] { 3 } }^{ 0 } { \left ( { \sqrt[] { 4-x ^ { 2 } }+\frac { x } { \sqrt[] { 3 } } } \right ){ \rm{ d } }x }+\int _{ 0 }^{ \sqrt[] { 3 } } { \left ( { \sqrt[] { 4-x ^ { 2 } }-\frac { x } { \sqrt[] { 3 } } } \right ){ \rm{ d } }x } $.
Diện tích phần còn lại là $ S_{ 3 } =\int _{ -2 }^{ 2 } { \left ( { 4-x ^ { 2 } } \right ){ \rm{ d } }x }-S_{ 1 } -S_{ 2 } $.
Do đó tổng tiền có công thức: $ T=140000.S_{ 1 } +150000.S_{ 2 } +160000.S_{ 3 } $.
Cách trắc nghiệm:
Casio cho kết quả: $ S_{ 1 } $ gán vào $ A $, $ S_{ 2 } $ gán vào $ B $, $ S_{ 3 } $ gán vào $ C $ thì tính được $ T\approx 1575349,488 $. Chọn C.
Cách tự luận:
Tính $ S_{ 1 } ,\,\,S_{ 2 } $: Đặt $ x=2sint,\,\,t\in \left[ -\frac { \pi } { 2 };\,\,\frac { \pi } { 2 } \right] $. Suy ra $ { \rm{ d } }x=2cost{ \rm{ d } }t $ và $ \sqrt[] { 4-x ^ { 2 } }=2\left | { cost } \right |=2cost $.
Đổi cận:
$ x=-\sqrt[] { 3 }\Rightarrow t=-\frac { \pi } { 3 }, \\ x=0\Rightarrow t=0, \\ x=\sqrt[] { 3 }\Rightarrow t=\frac { \pi } { 3 }. $
Khi đó
$ \\ S \\ _{ 1 } \\ = \\ \int _{ -\frac { \pi } { 3 } }^{ \frac { \pi } { 3 } } { \left ( { 4cos ^ { 2 } t-2cost } \right )2cost{ \rm{ d } }t } \\ = \\ 2 \\ \int _{ -\frac { \pi } { 3 } }^{ \frac { \pi } { 3 } } { \left ( { cos3t+3cost-1-cos2t } \right ){ \rm{ d } }t } =\left | { \frac { 2 } { 3 }sin3t+6sint-2t-sin2t } \right ._{ -\frac { \pi } { 3 } } ^{ \frac { \pi } { 3 } }=5\sqrt[] { 3 }-\frac { 4\pi } { 3 }. $
$ \\ S \\ _{ 2 } \\ = \\ \int _{ -\sqrt[] { 3 } }^{ \sqrt[] { 3 } } { \sqrt[] { 4-x ^ { 2 } }{ \rm{ d } }x } \\ - \\ \int _{ -\sqrt[] { 3 } }^{ \sqrt[] { 3 } } { \left | { \frac { x } { \sqrt[] { 3 } } } \right |{ \rm{ d } }x } =2\int _{ 0 }^{ \sqrt[] { 3 } } { \sqrt[] { 4-x ^ { 2 } }{ \rm{ d } }x }-2\int _{ 0 }^{ \sqrt[] { 3 } } { \frac { x } { \sqrt[] { 3 } }{ \rm{ d } }x } =2\int _{ 0 }^{ \frac { \pi } { 3 } } { 2cost.2cost{ \rm{ d } }t }-\left | { \frac { x ^ { 2 } } { \sqrt[] { 3 } } } \right ._{ 0 } ^{ \sqrt[] { 3 } } =4\int _{ 0 }^{ \frac { \pi } { 3 } } { \left ( { 1+cos2t } \right ){ \rm{ d } }t }-\sqrt[] { 3 } =4\left | { \left ( { t+\frac { 1 } { 2 }sin2t } \right ) } \right ._{ 0 } ^{ \frac { \pi } { 3 } }-\sqrt[] { 3 } =\frac { 4\pi } { 3 }. $
$ S_{ 3 } =\left | { \left ( { 4x-\frac { x ^ { 3 } } { 3 } } \right ) } \right ._{ -2 } ^{ 2 }-5\sqrt[] { 3 }=\frac { 32 } { 3 }-5\sqrt[] { 3 } $.
Khi đó ta tính được $ T=140000.S_{ 1 } +150000.S_{ 2 } +160000.S_{ 3 } \approx 1575349,488 $.